ihh 728x90
20 Ekim 2020 Salı
Anasayfa > GÜNDEM > 2019 YILINDA GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILASI EN DÜŞÜK İL BAYBURT OLDU

2019 YILINDA GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILASI EN DÜŞÜK İL BAYBURT OLDU

13.10.2020 10:08 12 14 16 18 yazdır
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın açıkladığı 2019 yılı Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) verilerine göre GSYH’nin en düşük olduğu il Bayburt oldu.
2019 YILINDA GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILASI EN DÜŞÜK İL BAYBURT OLDU

GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA NEDİR?

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla, belirli bir dönem (mesela, 1 yıl) içinde, yurt içinde üretilmiş nihai mal ve hizmetlerin piyasa değeridir. Örneğin, Türkiye’nin GSYH’si, Türkiye’de bir yıl içinde üretilen tüm mal ve hizmetlerin piyasa değerini ifade eder. Ya da bir yıl içinde Türkiye’de üretilen mal ve hizmetlere yapılan harcamaların, yani tüketim, yatırım ve kamu harcamalarının toplamı olarak düşünülebilir. Gayri safi denilmesinin nedeni, aşınmayı ve eskimeyi dikkate almamasıdır. GSYH genellikle bir ülkenin toplam gelirinin bir ölçütü olarak kullanılır.

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı, veriye dayalı ekonomik analizler yaparak, politika tasarım sürecine katkı sağlamak üzere kurulmuş bir vakıf. TEPAV 81 ilin 1992-2019 dönemindeki GSYH değerleri üzerine bir çalışma yaptı. Sonuçlara göre 2019 yılında yüksek gelirli iller grubuna, 2018 yılına göre daha az il girdi. 2019 yılında 81 ilden 58 tanesinin pozitif büyüme gerçekleştirdiği, bu 58 ilden 32 tanesinin, Türkiye’nin büyüme hızı olan %0,9’dan daha hızlı bir büyüdüğü tespit edildi. 2019 yılında 29 ilin ekonomisi ise daraldı ve bu illerin tamamının Anadolu illeri olduğu belirlendi.

2019 GSYH’SI EN DÜŞÜK İL BAYBURT

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın yayınladığı 2019 yılı tahmini verilerine göre Bayburt; Gayri Safi Yurtiçi Hasılanın en düşük olduğu il oldu. Gayri Safi Yurtiçi Hasılası en düşük olan on il sırasıyla şöyle:

Bayburt, Ardahan, Tunceli, Kilis, Gümüşhane, Iğdır, Bartın, Sinop, Çankırı ve Bingöl.

Yine TEPAV 2019 verilerine göre Bayburt, orta-yüksek gelir gurubuna dahil olan 75 ilden biri oldu.

2019 yılında TÜİK’in açıkladığı verilere göre dolar bazında kişi başı milli geliri düşmeyen hatta artan tek il Bayburt olmuştu. Bayburt’un senelik kişi başı milli geliri 5829 dolar olarak hesaplanmıştı.

İSTANBUL TÜRKİYE EKONOMİSİNİN %31’İNİ OLUŞTURUYOR

TEPAV il bazında Gayri Safi Yurtiçi Hasıla tahminlerine göre 2019 yılında Türkiye’nin en büyük 10 ili şöyle:

İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Kocaeli, Antalya, Konya, Adana, Gaziantep ve Manisa.

Türkiye nüfusunun yaklaşık olarak %20’sinin barındığı İstanbul tek başına ülke ekonomisinin %31’ini oluşturuyor.

KİŞİ BAŞI GELİRİ EN YÜKSEK İL KOCAELİ

Kocaeli 2019 yılında Türkiye genelinde kişi başı geliri en yüksek olan il oldu. Kocaeli’nin kişi başı geliri 15 bin 643 dolar. Türkiye’nin kişi başı gelirinin 9 bin 213 dolar olduğu düşünüldüğünde Kocaeli’nin kişi

başı gelirde Türkiye ortalamasının oldukça üzerinde olduğu görülüyor. Kocaeli’ni 15 bin 183 dolar ile İstanbul, 11 bin 498 dolar ile Ankara takip etmektedir.

ANKARA, BURSA, İZMİR TEKİRDAĞ ORTA-YÜKSEK GELİR GRUBUNA GERİLEDİ

2018 yılında Türkiye’nin yüksek gelir grubundayken enflasyondan arındırılmış TL cinsinden gerçekleşen sınırlı büyüme/daralma ve dolar karşısındaki değer kaybı ile yüksek gelirli 6 il arasında yer alan Ankara, Bursa, İzmir ve Tekirdağ, 2019 yılında yüksek gelir grubundan orta-yüksek gelir grubuna geriledi. Aynı zamanda Ankara kişi başı gelirde en fazla kaybın yaşandığı illerden biri oldu.

TEPAV’ın araştırmasında öne çıkan diğer veriler şöyle:

- Türkiye genelinde en hızlı büyüyen ilk 10 il sırasıyla Manisa, Osmaniye, Gaziantep, Ardahan, Hatay, Ağrı, Yalova, Kilis, Şanlıurfa ve Muş olarak listelendi.

- Türkiye genelinde GSYH’si en fazla daralan ilk 10 il sırasıyla Kayseri, Kütahya, Aksaray, Kars, Ankara, Şırnak, Bingöl, Konya, Elazığ ve Tunceli olarak sıralandı.

- Nüfus değerleri de göz önünde bulundurulduğunda, 2019 yılında kişi başı gelir düzeyinde artış yaşayan tek il Çankırı oldu.

- Kişi başı gelirde en fazla kaybın yaşandığı iller Ankara, Kayseri, Aksaray, Nevşehir, Konya, Şırnak, Kütahya, Antalya, Batman ve Karaman olarak sıralandı.

- 2019 itibarıyla 2 il (İstanbul ve Kocaeli) yüksek gelir, 75 il orta-yüksek gelir ve 4 il (Ağrı, Bitlis, Şanlıurfa ve Van) orta-düşük gelir grubunda yer aldı.

- 2019 yılında Türkiye’nin kişi başı geliri 9 bin 213 dolar olarak hesaplanırken, 11 ilin sırasıyla Kocaeli, İstanbul, Ankara, Tekirdağ, İzmir, Bursa, Bilecik, Yalova, Eskişehir, Manisa ve Kırklareli’nin kişi başı geliri Türkiye ortalamasını geçti.

- Türkiye nüfusunun sadece yüzde 21,0’ı yüksek gelirli illerde ikamet etmektedir. Geri kalan yüzde 79,0 ise orta gelir düzeyindeki illerde ikamet etmektedir.

- 2019 yılında kişi başı geliri en yüksek il 15 bin 643 dolar ile Kocaeli iken Kocaeli’ni 15 bin 183 dolar ile İstanbul, 11 bin 498 dolar ile Ankara takip etmektedir.

- Kişi başı gelirinde değer olarak en fazla daralmanın yaşandığı il ise 1.212 dolarlık azalma ile Ankara oldu.

- 2019 yılında kişi başı geliri en düşük il olan Ağrı, İstanbul’un beşte biri kadar kişi başı gelire sahiptir.

- 81 ilin kişi başı gelir performansları daha uzun vadede 1992-2019 döneminde incelendiğinde,81 ilin 81’inin de kişi başı gelirlerini bu dönem içerisinde artırmayı başardığı görülmektedir.

- 1992’de Kocaeli’nin kişi başı geliri 3 bin 805 dolar iken son 30 yılda kişi başı gelirini 11 bin 838 dolar artırarak 15 bin 643 dolara sıçradığı görülüyor. Kişi başı gelirlerinde 1992-2019 döneminde en fazla artışı yakalayan diğer iller ise İstanbul, Yalova, İzmir, Tekirdağ, Bilecik, Manisa, Bursa, Ankara ve

Çanakkale olarak sıralanırken Ankara, İzmir ve Manisa haricinde listede genellikle Marmara bölgesinin öne çıktığı görülüyor.

- Kocaeli ve İstanbul haricindeki 79 ilin orta-gelir tuzağı olarak da adlandırılan orta gelir eşiğini geçmekte güçlük yaşadığı görülüyor.

- 79 il arasında özellikle mevcut kişi başı gelirlerinin orta gelir tuzağı sınırını geçmeye yakınlıkları dolayısıyla Ankara, Tekirdağ, İzmir, Bursa, Bilecik, Yalova, Eskişehir, Manisa, Kırklareli ve Antalya bu tuzaktan çıkmaya en yakın adaylar olarak öne çıkıyor.

Haber-Fotoğraf: Uğur Akbaş

ihh 468x60
Etiketler : bayburt milli gelir
Yorum Yaz
  • UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Kategorinin Diğer Haberleri